Dna moczanowa

Dna moczanowa to choroba przewlekła, która może objawić się nagle pod postacią napadu dny moczanowej (najczęściej pojawiający się wcześnie rano nagły, silny ból i obrzęk stawu stopy: śródstopno – paliczkowego I) lub przez długi czas może nie dawać żadnych objawów, wykrywamy ją wówczas przypadkowo, stwierdzając podwyższone stężenie kwasu moczowego w surowicy. Przyczyną podwyższonego stężenie kwasu moczowego w surowicy tzw. hiperurykemii może być nieprawidłowość enzymów uczestniczących w przemianie puryn (uwarunkowana genetycznie) lub zła dieta zawierająca zbyt duże ilości puryn, nadmiar alkoholu, niektóre choroby np. niedokrwistość, choroby nerek.

A skąd guzki na stawach? Otóż zbyt wysokie stężenie kwasu moczowego powoduje wytrącanie się kryształków moczanu sodu w płynie stawowym, ale także w innych narządach np. w nerkach. Powstaje wówczas stan zapalny, który powoduje ból zajętego stawu, zwykle pojawiający się nad ranem i utrzymujący się nawet przez kilka tygodni, jeśli choroba jest nie leczona. Towarzyszy temu obrzęk, zaczerwienienie, napięta, błyszcząca skóra nad stawem. Atakowane są głównie stawy palców stóp, najczęściej I palca, rzadziej natomiast staw łokciowy, kolanowy, czy stawy kończyn górnych. Jest to obraz tzw. ostrego napadu dny moczanowej. Guzki w okolicy stawów są już objawem zaawansowanej, długotrwającej choroby lub przyczyna ich wystąpienia jest zupełnie inna np. choroba zwyrodnieniowa stawów, reumatoidalne zapalenie stawów. Z tego powodu konieczne jest wykonanie badań labolatoryjnych, ewentualnie zdjęcia RTG dłoni, które potwierdzą lub wykluczą dnę moczanową jako przyczynę wystąpienia zmian w okolicy stawów w Pani przypadku.

Nie wspomniała Pani o okolicznościach, w jakich pojawia się nagły ból, (czy w ogóle nagły, silny ból jest jednym z występujących u Pani objawów), ale zazwyczaj występuje on po spożyciu większej ilości alkoholu (również piwa) oraz żywności, zawierającej puryny, np. kiełbasek z grilla, podrobów mięsnych, bulionów, szparagów, szpinaku, fasoli, grochu, grzybów. Ostry atak bólu może towarzyszyć też wysiłkowi fizycznemu, zakażeniu, zabiegowi operacyjnemu czy przyjęciu pewnych leków, np. moczopędnych, obniżających ciśnienie krwi. Po kilkuletnim trwaniu choroby dochodzi do zapalenia obejmującego wiele stawów, powstawania guzków dnawych i niewydolności nerek. Dna przechodzi w fazę przewlekłą.

Dnie moczanowej często towarzyszą zmiany w nerkach, mogą powstawać kamienie, które powodują ostre napady kolki nerkowej. Często występują też inne dolegliwości ze strony układu moczowego, np. białkomocz, które wymagają natychmiastowej interwencji lekarza. 

Leczenie ostrego napadu dny moczanowej farmakologicznie daje tylko tymczasowe ustąpienie objawów, często ostry napad dny powraca po 6 - 24 miesiącach. Leczenie przewlekłe ma na celu zmniejszenie stężenia kwasu moczowego w surowicy, bardzo ważną rzeczą jest również dieta, która polega na odpowiednim dobraniu i częstotliwości spożywania pokarmów. Przede wszystkim należy wyeliminować albo drastycznie ograniczyć spożywanie tłustych i ostrych potraw, a także alkoholu (w tym piwa). Unikać podrobów, kiełbas, skorupiaków, śledzi i niektórych ryb, roślin strączkowych (grochu, bobu i fasoli szparagowej), tłuszczów zwierzęcych (smalcu), tłustych serów, ostrych dodatków, takich jak papryka czy musztarda. Niewskazane jest picie mocnej herbaty ani kawy oraz spożywania kakao i czekolady. Jeśli już musimy jeść mięso, to należy to robić dwa razy w tygodniu. W diecie towarzyszącej leczeniu dny moczanowej wykazano dobroczynne działanie wiśni i czereśni. Bardzo ważne jest picie od 2 do 3 litrów wody dzienne.