Jaskrę można odziedziczyć

Moi rodzice, od bardzo wielu lat, chorują na jaskrę. Do tej pory nie miałam kłopotów ze wzrokiem, ale słyszałam, że jaskrę można odziedziczyć. Jak mogę zapobiec ewentualnej chorobie?

Edyta z Hołubli

Przede wszystkim powinna pani udać się do okulisty i przebadać. Jaskra jest podstępną chorobą i w początkowej fazie rozwoju nie daje wyraźnych sygnałów. Zbyt późno rozpoznana, nie leczona, może zakończyć się całkowitą utratą wzroku. Pani znajduje się w grupie ryzyka, bo rodzice cierpią na jaskrę, a dziedziczy się ją w ok. 15 procentach. Oprócz czynnika genetycznego, rozwojowi jaskry sprzyja wiek powyżej 40 roku życia, krótkowzroczność, płeć (znacznie częściej chorują kobiety), nadciśnienie tętnicze, ale również i zbyt niskie ciśnienie, podwyższony poziom cholesterolu, cukrzyca, zaburzenia krążenia krwi (zimne ręce, zimne stopy), uporczywe migreny, stosowanie dużej ilości sterydów, długotrwały stres, palenie papierosów.

Pierwszym sygnałem, który może świadczyć o chorobie, są bóle oczu oraz bóle głowy, ponadto zaburzenia widzenia, ograniczenie pola widzenia, obniżone poczucie kontrastu czy łzawienie. Jeśli na jaskrę cierpi ktoś nam bliski, z którym mamy kontakt na co dzień, szybko zaważymy niepokojące objawy, nawet gdy te osoby nam o nich nie chcą mówić, np. rozsypywanie cukru, niewyraźne pismo, nietrafianie do szuflad czy półek, ale to są już objawy, które świadczą o zaawansowanej jaskrze. Należy zaznaczyć, że jaskry nie da się wyleczyć, można natomiast z powodzeniem zahamować postęp tej groźnej choroby.

Jaskra to bardzo poważny wróg naszego oka, uszkadza bowiem nerw wzrokowy. Nerw ten składa się z wiązki włókien, które choroba niszczy po kolei. Stąd pojawiają się ubytki w polu widzenia. W oku znajduje się ciecz wodnista, której zadaniem jest odżywianie wszystkich tkanek i utrzymanie w nich prawidłowego ciśnienia śródgałkowego. Gdy odpływ tej cieczy zostanie zahamowany, ciśnienie niebezpiecznie wzrasta. Gdy taki podwyższony stan ciśnienia utrzymuje się dłużej, dochodzi do uszkodzenia nerwu wzrokowego. Prawidłowe wartości ciśnienia wewnątrzgałkowego to od 10 do 21 mmHg.

Współczesne leki skutecznie hamują rozwój choroby, ale należy z dużą dyscypliną je przyjmować, by nie zaprzepaścić efektów leczenia. Radziłabym dobrze zapamiętać ich nazwy i dawki. Jeśli pominie się jedną dawkę, natychmiast, jak sobie o tym przypomnimy, winniśmy zażyć następną, a nie czekać do określonej godziny. Poza tym należy zawsze mówić lekarzowi, że chorujemy na jaskrę, bo niektóre medykamenty są niewskazane przy tego rodzaju schorzeniu. Jeśli przyjmowanie leków nie wystarcza i jaskra nadal postępuje, można wykonać zabieg laserowy lub chirurgiczny, którego celem jest udrożnienie drogi odpływu cieczy z oka. Te zabiegi wymagają znieczulenia miejscowego.

Warto regularnie pojawiać się u okulisty i dmuchać na zimne. Nawet nie zdajemy sobie sprawy, jak nie leczona jaskra szybko postępuje, odbierając pacjentom i ich najbliższym radość życia.

Konsultacja medyczna: lek. Olga Wysokińska