Migotanie przedsionków
Szybkie bicie serca
„Witam. Przez kilka ostatnich miesięcy odczuwam zmiany w rytmie bicia serca. Bije ono bardzo szybko, tętno też mam wtedy wyższe. Często budzę się w nocy pełen niepokoju, bo mam wrażenie, że serce wyskoczy mi z gardła. Towarzyszy temu wyraźny niepokój, który odczuwam przez cały dzień. Dochodzi do tego potliwość i zawroty głowy. Sytuacja taka powtarza się co kilka tygodni i nie ma związku ze stresem. Zaznaczam, że mam bardzo niskie ciśnienie. Lekarz rodzinny skierował mnie na badanie EKG, sugerując migotanie przedsionków. Co kryje się za tą diagnozą?”
Andrzej z Siedlec
Objawy, które Pan opisuje, mogą świadczyć o migotaniu przedsionków, ale by to stwierdzić, potrzebne są dokładniejsze badania. Migotanie przedsionków należy do najczęstszych zaburzeń rytmu serca i polega na nieskoordynowanym pobudzaniu przedsionków serca (od 350 nawet do 700 razy na minutę), któremu może towarzyszyć szybka, niemiarowa akcja komór serca. Konsekwencją tak szybkiego rytmu przedsionków jest ich nieefektywna praca hemodynamiczna, tzn. w czasie skurczu nie przekazują odpowiedniej ilości krwi do komór serca. Migotanie przedsionków w ten sposób zmniejsza objętość krwi dostarczanej w ciągu minuty do serca nawet o 20 czy 30 procent. Szacuje się, że w Polsce cierpi na tą arytmię nadkomorową około 400 tysięcy ludzi, a w całej Unii nawet 4,5 mln. Migotanie przedsionków samo w sobie nie jest chorobą, a konsekwencją innych schorzeń, które uszkadzają czy też obciążają przedsionki serca. W przypadku osób starszych przyczyną migotania może być niewydolność serca, u młodych zaś wady serca, np. związane z dysfunkcją zastawek serca. Wśród innych przyczyn wymienia się choroby tarczycy, wysokie ciśnienie tętnicze, zapalenie mięśnia sercowego, infekcje, choroby płuc, przyjmowane niektóre leki czy też używki (papierosy, alkohol, narkotyki).
Objawy, które towarzyszą migotaniu przedsionków, to oprócz szybkiego bicia serca, uczucie niepokoju, zmęczenia, zawroty głowy, ból w klatce piersiowej, uczucie „przemieszczania się” serca w klatce piersiowej, zwiększona potliwość, częstomocz. Migotanie przedsionków może mieć postać jednorazowego epizodu – lekarze określają ten rodzaj migotania napadowym. Zazwyczaj ustępuje w ciągu doby. Drugim typem jest migotanie przetrwałe, które nie ustępuje samoistnie, ale zazwyczaj trwa do 7 dni. Trzeci rodzaj to migotanie utrwalone, kiedy to nie można przywrócić prawidłowego rytmu zatokowego serca i chory skazany jest na przyjmowanie leków do końca życia.
Migotanie przedsionków można zdiagnozować przez zapis EKG. Dla pełniejszego obrazu należy także wykonać pomiar ciśnienia, echo serca, badanie krwi oraz zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej. Nie leczone migotanie przedsionków może prowadzić do bardzo poważnych powikłań, przede wszystkim do powstania skrzeplin w przedsionkach serca, które z krwią mogą przemieścić się do różnych narządów, powodując np. udar mózgu.
Leczenie tej dolegliwości to przede wszystkim znalezienie przyczyny, a potem przywrócenie prawidłowego rytmu serca. W każdym przypadku należy podchodzić do leczenia indywidualnie, oceniając wiek chorego, czas trwania migotania, częstość nawrotów oraz ryzyko zakrzepowe. Głównie stosuje się leczenie farmakologiczne, ewentualnie w nie poddających się leczeniu przypadkach tzw. kardiowersję elektryczną wykonywaną w krótkotrwałym znieczuleniu ogólnym, czasem jednak trzeba uciec się również do metod chirurgicznych. Tzw. ablacja to „wypalenie” miejsca odpowiadającego za rozpoczynanie migotania przedsionków przez wprowadzenie do serca elektrody przez żyłę albo tętnicę udową.
Reasumując, na pewno nie może Pan bagatelizować objawów, należy poddać się wszystkim badaniom, jakie zaleci lekarz.
Konsultacja medyczna: lek. Olga Wysokińska