Słaba krew
Słaba krew
Od kilku miesięcy odczuwam wyraźne zmęczenie, mam zawroty głowy, a rodzina stale mi mówi, że ciągle jestem blada i na pewno mam anemię. Nie byłam jeszcze u lekarza, by zbadać krew, ale chciałam zasięgnąć dokładniejszych informacji na temat anemii. Czy jest to choroba sama w sobie czy też następstwo innych schorzeń i jak sobie z nią radzić?
Ewa z Mińska Mazowieckiego
Przede wszystkim musi Pani jak najszybciej udać się do lekarza i opowiedzieć o swoich objawach. Zapewne dostanie Pani skierowanie na badanie laboratoryjne krwi. Jeśli okaże się, że lekarz na ich podstawie stwierdzi anemię, czyli niedokrwistość, to zapewne pokieruje dalszą diagnostyką i leczeniem. Bo anemia nie jest chorobą samą w sobie, a objawem innych schorzeń. Generalnie o anemii mówimy wtedy, kiedy w badaniach laboratoryjnych krwi występuje zaniżona norma hemoglobiny i erytrocytów, czyli czerwonych ciałek krwi. Wbrew powszechnym opiniom nie zawsze za anemię odpowiada niedobór żelaza, może mieć ona bardzo wiele przyczyn, związanych z występowaniem tak groźnych chorób, jak chociażby choroba nowotworowa. Dlatego tak ważne jest szybkie ustalenie przyczyny niedokrwistości i wdrożenie leczenia.
Objawy, które powinny skłonić nas do wizyty u lekarza, świadczące o wystąpieniu anemii, to przede wszystkim: zmęczenie, które odczuwamy od pewnego czasu, osłabienie, zadyszka po wysiłku, senność, bladość skóry, zawroty głowy, mroczki przed oczami, szum w uszach, krwotoki z nosa, nieregularne miesiączkowanie, ból w klatce piersiowej, łamliwość paznokci i włosów, pękające kąciki ust. Może też występować smolisty kał i ciemny mocz. Pacjenci z niedokrwistością mogą też mieć powiększoną śledzionę, co stwierdza lekarz podczas badania.
Najczęstszą przyczyną niedokrwistości jest niedobór żelaza, który wywołuje objawy, opisane w pierwszej części mojej wypowiedzi. Może brakować w organizmie tego pierwiastka wówczas, kiedy jest on nieprawidłowo wchłaniany. Dzieje się tak np. po wycięciu części jelit czy żołądka. Deficyt żelaza może też pojawić się wówczas, gdy występuje zwiększone zapotrzebowanie organizmu na ten pierwiastek, np. podczas ciąży. Na anemię z powodu niedoboru żelaza cierpią też osoby, w których diecie jest go po prostu za mało. Wreszcie brakuje nam żelaza wówczas, kiedy tracimy dużo krwi – w przypadku obfitego miesiączkowania, mięśniaków macicy, żylaków przełyku, nowotworów przewodu pokarmowego, krwawienia z nosa itp. Objawy niedokrwistości zauważa się także u pacjentów po radioterapii i chemioterapii.
Należy podkreślić, że prawidłowe stężenie żelaza w surowicy krwi wynosi 80-100 ug%, a dzienne zapotrzebowanie na ten pierwiastek to 15 mg. W okresie ciąży jest to 30 mg, w czasie karmienia piersią 18 mg. Osoby starsze mają ten wskaźnik znacznie mniejszy, bo 10 mg. Jeśli niedokrwistość wywołana jest niedoborem żelaza w organizmie, należy go uzupełnić. Lekarz może zaaplikować leki bądź zalecić odpowiednią dietę. Najwięcej żelaza znajduje się w rybach, mięsie, szczególnie wołowym, wątrobie, mięczakach, gotowanych żółtkach jaj, ale także w zielonych warzywach liściastych, marchwi, kalafiorze. Warto także jeść śliwki, morele, brzoskwinie, malin, truskawki, a także suszone owoce. Wchłanianie żelaza utrudnia kofeina i napoje gazowane, dlatego zalecałabym popijanie posiłków sokami z cytrusów. Z kolei zwiększa je witamina C, którą znajdziemy w natce pietruszki, papryce, brokułach, pomidorach, czarnej porzeczce i cytrusach. Przestrzegam przed samowolnym uzupełnianiem żelaza preparatami dostępnymi w aptece bez recepty, szeroko reklamowanymi w mediach. Przedawkowanie może prowadzić do poważnych zaburzeń.
Z innym rodzajem niedokrwistości, nazywanej megaloblastyczną, mamy do czynienia, gdy brakuje w naszym organizmie witaminy B12. W naszej krwi znajduje się wówczas dużo niepełnowartościowych erytrocytów. Wśród przyczyn występowania tego rodzaju anemii wymienia się niewłaściwą dietę, wegetarianizm, alkoholizm, choroby nowotworowe, przewlekłe zapalenie trzustki, brak w żołądku tzw. Czynnika Castle’a. Objawy tego rodzaju niedokrwistości są na początku słabo zauważalne. Zazwyczaj sprowadzają się one do braku apetytu, chudnięcia, bólów brzucha, pieczenia języka, często też stwierdza się powiększenie wątroby i śledziony. Towarzyszą temu również zaburzenia neurologiczne, łącznie z zaburzeniem chodzenia i widzenia. Bardzo często wystarczy podawanie brakującej witaminy, by stan chorego się poprawił.
Kolejnym rodzajem są niedokrwistości tzw. hemolityczne. Jest to heterogenna grupa chorób cechujących się nieprawidłowym, przedwczesnym rozpadem czerwonych ciałek krwi. Jako przykład może posłużyć występującą wyłącznie u przedstawicieli rasy czarnej anemia zwana sierpowatą. Nazwa pochodzi stąd, że czerwone krwinki, które są okrągłe, tu mają kształt sierpowaty. To także choroba genetyczna, której powodem jest wada syntezy hemoglobiny. Cierpiący na nią ludzie odczuwają bóle kości piszczelowych, stóp oraz rąk. Często towarzyszą temu bóle brzucha i wymioty, a także owrzodzenie kostek. Leczenie w przypadku anemii sierpowatej sprowadza się do transfuzji lub przeszczepu szpiku.
Konsultacja medyczna - Lek. Olga Wysokińska